Dżem to zespół, który przez wielu jest nazywany „polskimi Rolling Stonesami”. Ta metafora oddaje nie tylko długą i barwną historię grupy, ale także jej muzyczną wszechstronność, trudności i dramaty, przez które przeszła.
Historia Dżemu sięga roku 1973, kiedy to bracia Beno (gitara basowa) i Adam Otrębowie (gitara), Paweł Berger (piano) i Aleksander Wojtasiak (perkusja) zaczęli wspólne granie. W tamtym czasie byli jednym z wielu zespołów grających w domach kultury i na potańcówkach, nie mając stałej nazwy ani repertuaru. Dopiero w 1974 roku, z potrzeby chwili, na plakacie pojawiła się nazwa Jam, która przez przypadek została spolszczona do Dżem.
Zespół nie miał stałego składu, co dotyczyło zwłaszcza perkusistów. Wczesne lata charakteryzowały się częstymi zmianami w składzie, a stabilizacja nastąpiła dopiero z początkiem lat 80., kiedy to Dżem zaczął zdobywać popularność na estradach i festiwalach, takich jak Folk-Blues Meeting, Rawa Blues czy Jarocin.
W 1980 roku Dżem zyskał rozpoznawalność dzięki występowi na festiwalu w Jarocinie, gdzie nieoficjalnie został uznany za odkrycie imprezy. Wkrótce potem zespół zaczął nagrywać, a utwory „Paw” i „Whisky” szybko stały się przebojami. Mimo to, droga do szerszego uznania nie była łatwa. Dopiero po objęciu opieki menadżerskiej przez Marcina Jacobsona w 1984 roku, Dżem zaczął nagrywać albumy, które przyniosły mu status gwiazd.
Album „Cegła” z 1985 roku stał się jednym z najważniejszych w historii polskiego rocka, a Dżem kontynuował koncertowanie i nagrywanie kolejnych płyt. Jednak sukcesy przeplatały się z tragediami, w tym problemami zdrowotnymi i śmiercią Ryszarda Riedla w 1994 roku, co postawiło przyszłość zespołu pod znakiem zapytania.
Po śmierci Riedla, Dżem przeszedł transformację, przyjmując nowych wokalistów – Jacka Dewódzkiego, a później Macieja Balcara. Zmiany te pozwoliły zespołowi na kontynuowanie działalności i eksplorowanie nowych muzycznych ścieżek, jednocześnie zachowując swoją unikalną tożsamość.
Dżem to zespół, który pomimo wielu przeciwności, zdołał utrzymać swoją pozycję na polskiej scenie muzycznej. Ich muzyka, będąca mieszanką rocka, bluesa i elementów folkowych, przyciąga nowe pokolenia słuchaczy, a koncerty zespołu nadal przyciągają tłumy. Dżem pozostaje jednym z najważniejszych zespołów w historii polskiej muzyki, a jego historia – pełna wzlotów i upadków – świadczy o niezłomności i pasji do muzyki
Paktofonika – legenda polskiego hip-hopu, zespół, który na zawsze zmienił oblicze rodzimej sceny muzycznej. Ich twórczość to szczere, refleksyjne teksty, emocjonalne bity i głęboka autentyczność, które do dziś inspirują kolejne pokolenia słuchaczy.
Paktofonika powstała w 1998 roku, a jej trzon stanowili Magik, Rahim i Fokus. Debiutancki album „Kinematografia” z utworami takimi jak „Jestem Bogiem”, „Chwile ulotne” i „Priorytety” stał się jednym z najważniejszych krążków w historii polskiego rapu.
Muzyka Paktofoniki to połączenie głębokiego przekazu, poetyckiej narracji i nowatorskich brzmień, które do dziś poruszają i skłaniają do refleksji. Tragiczna śmierć Magika w 2000 roku wstrząsnęła fanami i zakończyła działalność zespołu, ale jego twórczość wciąż żyje w sercach słuchaczy.
Paktofonika to nie tylko muzyka – to także fenomen kulturowy, który wciąż inspiruje kolejne pokolenia artystów. Historia zespołu została upamiętniona w filmie „Jesteś Bogiem”, który przybliżył ich historię szerokiej publiczności.
Paktofonika na zawsze pozostanie symbolem szczerości, pasji i niezależności w polskim hip-hopie.